اعتبار عقلى به ذهن نزديكتر است ، براى اينكه خداى تعالى نيز آن جناب را در كتاب مجيدش رحمت ناميده ، فرموده : « وَما أَرْسَلْناكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ » « 1 » . و در كافى به سند خود از على بن حديد از مرازم روايت كرده كه گفت : امام صادق ( ع ) فرمود : خداى عز و جل به رسول گرامى خود ( عليه صلواته ) تكليفى كرد كه به احدى از خلقش چنان تكليفى نكرد و آن اين بود كه بعد از فرمان به جهاد و تثاقل ورزيدن مردم از اجابت دعوت آن جناب ، شخص آن جناب را مكلف كرد ، كه يك تنه و به تنهايى به جنگ با دشمن برود هر چند كه جمعيتى نيابد كه با وى به قتال بروند و خداى تعالى چنين تكليفى را به احدى از خلق نكرده ، نه قبل از آن جناب و نه بعد از او ، امام صادق ( ع ) سپس اين آيه را تلاوت فرمود : * ( « فَقاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّه لا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ » ) * . آن گاه فرمود : و خداى عز و جل در مقابل اين تكليف امتيازى به آن جناب داد كه به احدى از خلقش نداد و آن بود كه آنچه خداى عز و جل از غنيمت جنگى سهم خود قرار داده ، رسول ( ص ) مىتواند آن را براى خود بر دارد زيرا : « مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَه عَشْرُ أَمْثالِها » ، و كسى كه عمل خيرى انجام دهد ، ده برابر پاداش دارد و نيز درود و صلوات بر آن جناب را حسنه اى دانسته كه ده برابر پاداش دارد . « 2 » و در تفسير عياشى از سليمان بن خالد روايت آورده كه گفت : من به امام صادق ( ع ) عرض كردم : پاسخ اين مردم كه مىپرسند : اگر على ( ع ) حقى داشت چرا براى احقاق آن قيام نكرد ، چيست ؟ فرمود : خداى عز و جل هيچ انسان واحدى را مكلف به قيام نمىكند به جز رسول خدا ( ص ) را كه در آيه * ( « فَقاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّه لا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ وَحَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ » ) * آن جناب را مكلف كرد تا به تنهايى و يك تنه با كفار بجنگد ، پس قيام يك تنه فقط مخصوص رسول خدا ( ص ) است و اما درباره غير آن جناب فرموده : « إِلَّا مُتَحَرِّفاً لِقِتالٍ أَوْ مُتَحَيِّزاً إِلى فِئَةٍ » . ( براى كسانى كه توانايى قتال با كفار را ندارند ، جائز است براى چاره جويى و يا تهيه نيرو پشت به جنگ كنند ) و على ( ع ) هم آن روز فئه و جمعيتى كه او را در احقاق حقش يارى كنند ، نداشت . « 3 » و در همان كتاب از زيد شحام از امام صادق ( ع ) روايت شده كه فرمود : هيچگاه

--> ( 1 ) و ما تو را نفرستاديم مگر به عنوان رحمت براى عالميان . « سوره انبياء ، آيه 107 » . ( 2 ) كافى ، ج 8 ص 274 ح 414 . ( 3 ) تفسير عياشى ، ج 1 ص 261 ، ح 211 ، ط اسلاميه تهران .